Flamenko ne anlatır?

Merhaba sevgili flamenkodaşlarım!
Bir film veya bir tiyatro eseri izlediğimizde, bir modern dans gösterisine veya bir sergiye gittiğimizde eser(ler)i yaratan sanatçının hep anlatacağı bir hikayesi olduğunu görüyoruz. Bir anlamda hepsi seyirciye bir mesaj vermeye, onu düşündürmeye niyet ediyor. Etkileyici bir filmden çıkıyoruz, “vay be, adam ne güzel de anlatmış” diyoruz. Bir

 tiyatro gösterisi izliyoruz “ben yazara katılmıyorum, beğenmedim konuyu” diyoruz.

Peki, flamenko gösterileri de bir mesaj veriyor mu bize? Flamenko gösterisi deyince örneğin alegrías’la girip, soleá, ardından tangos’da gezinip, fin de fiesta ile nokta koymak çıkıyor karşımıza çoğunlukla. Bunun da ötesinde, flamenko bir mesaj verebilir mi, vermeli midir ki?
Şahsen ben bu konuda bundan üç yıl öncesine kadar “veremez, vermemelidir de” diye düşünüyordum. Şimdi ise emin değilim :) Eskiden flamenkonun sadece duygulara hitap ettiğini düşünürdüm ve öyle de kalması gerektiğine inanırdım. Açıkçası mesaj vermeye çalışan flamenko gösterileri de genelde bana yapay gelirdi. Pek çoğu hala da geliyor…Flamenko dediğin adamı ağlatmalıdır, olé dedirtmeli, kendinden geçirip coşturmalıdır…ama düşündürmek mi? O da nesi? O dansını soğuk yapar adamın. Gitar çalışını mekanikleştirir. Böyle gelirdi bana işte. Gel gör ki Eva La Yerbabuena’nın muhteşem seminerinin sohbet bölümünde Eva ve sahne yönetmeni Juan Ruesga ile soru cevap kısmında duyduklarım aklıma şüphe düşürdü…Eva ve Juan bizlere flamenko vasıtası ile herşeyin anlatabileceğini söylediler. Bu içime sinmedi. Elimi kaldırıp sordum : “nasıl yani, küresel ısınmayı bile flamenkoyla anlatabilir miyiz?” Juan “evet” dedi. Eva da kendisinin de bu konuda çok terddüt yaşadığını, ama Juan Ruesga’nın kendisini ikna ettiğini söyledi.

Peki bu yeni bir oluşum mu? Yani flamenko sanatı doğuşundan beri hikaye anlatmazdı da son yıllarda mı bu kaygı gelişti? Hem evet hem hayır. Efsanevi dansçı ve koreograf Antonio Gades’in, Mario Maya’nın eserlerine bakıyoruz, Lorca’nın eserlerini ne de güzel yorumlamışlar, hem de 70’li yıllarda. Ama bunu birer topluluk olarak yapmışlar ve tiyatroyu katmışlar gösterilerine. Günümüzde ise hemen hemen tüm flamenko sanatçıları bir hikaye anlatmaya çalışıyorlar. Yılların “puro” dansçısı Manuela Carrasco veya Los Farrucos bile bunu yapıyor artık. Peki neden? Çünkü artık “alegrías, soleá, tangos, martinete y finde fiesta” oluşumu, yani bildiğimiz flamenko gösterileri en azından İspanya’da, hele ki “koskoca” Bienalde “satmıyor”. Değişen dünya flamenkoyu daha doğrusu onun sunumunu da değiştiriyor. Flamenko artık -uyduruktan da olsa- bir hikaye anlatıyor.

Mesaj seyirciye ne derecede ulaşıyor, bu tartışılır…bence flamenko flamenko olarak ne derecede hikaye anlatabilir, anlatmalı mıdır, bu da tartışılır. Ben şahsen anlatabileceğine ve anlatması gerektiğine inan(a)mıyorum. Çünkü bakıyorum, mesaj vermek için mutlaka flamenko olmayan öğeler eklemek gerekiyor gösteriye: tiyatro, video, modern dans, vs. Eh, tek başına bu da flamenkonun flamenko olarak kaldığı takdirde bir hikaye anlatamayacağının kanıtı değil mi? Bilemiyorum! Ama şunu biliyorum, günümüz flamenko sanatçılarının çoğu mesaj verememenin, birşey anlatıyor olmamasının flamenkonun en büyük sorunlarından birisi olduğunu düşünüyor…

Hem güzel duygu, hem de güzel düşüncelerle dolu güzel bir hafta diliyorum hepimize…bir de…..flamenko ne anlatır? :)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir